با مێژووی ڕابردوومان بکەینە وانە و دەرس و عیبرەت بۆ داهاتوومان

کورد هیچ کاتێک خوازیاری شەڕ نەبووە بەلکوو شەڕ بەر دەرگای پێگرتووە ئەو بەردەوام هەوڵی داوە ژیان وەک جوانترین چەمکی مرۆڤایەتی پێناسە بکات .

خەباتی لە پێناو ژیان دا بە لاوە جوان بووە ، بەڵام هەمیشە خەباتکارانی بەند کراون یان لە سێدارە دراون یان سنگیان بۆتە قەڵغانی فیشەک.

گەلی کورد هیچ کاتێک لە خەبات و تێکۆشان نەوەستاوە و تەسلیمی هێز و ئیرادەی دوژمنان نەبووە . بەهەر حاڵ مێژووی کوردیش هەر وەکوو نەتەوەکانی تر پڕە لە ڕووداو و کارەساتی جوراو جور کە هیندیکیان وەک دەسکەوتێکی زۆر بە نرخ دەمینێتەوە و بەشێکیشی وەک تەوق ئەچنە یا باشتر وایە بڵیم چوونەتە گەردنی مێژووی کورد کە بەس لە بەر خاتری خاتران هەر رۆژە بە قیمەتی حەێسییەتی کورد مێژووەکەمان لی چەواشە دەکەن ، و راستیەکان روو لە زەواڵ .

مەبەست لە نووسینی مێژووی نەتەوەیەک و یان نووسینی ژیانی پێشەوایەک ئەوە نییە نووسەر هەر لایەنی چاکەکەی ئەو نەتەوەیە یان ئەو پێشەوایە باس بکا و بینووسێ و لە بەر خاتری خاتران چاو لە راستییەکان داپۆشێ ، بەڵکوو ئەبێ نووسەر بۆ مێژوو بنووسێ، لایەنی چاک و خراپیان چییە و چۆن ڕوویداوە ئاوا بە پارستنی ئەمانەتەوە هەمووی دەرخاو روونی بکاتەوە و بیان خاتە بەر چاو، بۆ ئەوەی چین و نەوەکانی دوایی نەتەوەکە بیانخوێنێتەوە و لە چاکەکەیان کەڵک و سوود وەرگرێ و لە خراپەشیان وانە و دەرس و عیبرەت.

لە مێژوو دا زۆر دەرفەتی سیاسی وا ڕێککەوتووە و بووە بە هۆی بە هەڵە دا چوون، بۆ زۆر پێشەواو پیاوی دڵسۆز، کە ئەو بە هەڵە چوونەیان بۆتە کەم و کووڕی لە ژیانی سیاسیاندا ، (کە بە داخەوە لە مێژووی کوردا نموونەیان زۆرن)نەک لە رەوشت و خوویاندا ، چونکە رەوشت و خووی تاکەکەسی جیاوازە لە کاروباری سیاسی ، زۆر پێشەوا و دەسەلاتدار لە مێژوودا هەن کە ئەبینین خاوەن جوانترین و خاوێنترین رەوشت و خوون و لە ماوەی تەمەنیان دا بە خاوێنی ناسراون ، کە چی لە کات و ماوەی دەسەڵاتداریاندا، دۆخ و ڕەوشی سیاسیی وەهایان بۆ خوڵقاوە کە نەیان توانیوە کەڵکی دروست و قازانجی لێوەربگرن و بە هەڵە دا چوون، جا ئەو بە هەڵە چوونەیان بووە بە کەم و کووڕی سیاسی و لە مێژوو دا بۆیان نووسراوەوە و لە سەریان کەوتووە، چونکە مێژوو بێڕەحمە و بەزەیی بە کەس دا نایە.

جا مەبەست لە نووسینی ئەم بابەتە کە سالانێکی زۆرە بۆ من من بۆتە داستانێکی دووبارە و چەند بارە ئەوەیە کە ساڵانیکی زۆرە رێز لە هاتنی ساڵیادی کوماری کوردستان لە مەهاباد دەگردریت و تەنانەت لە سالیادی ۷٠ ساڵەشی کە چێ بە هۆی میرات گرانیەوە ئەو کومارە وجاخ کوویرە و هەر یەکە و بە جوورێک و سەلیقەێک باس لە ئەو کومارە دەکەن و خویان بە دریژە دەری ئەو رێگایە دەزانن ،کە بە داخەوە نەک هەر رەوشت و خوویان کوماری خواز نین بەڵکوو کەوتونەتە ناو گێژاویکی بێ نیشان کە دوورە لە تاقەتی ئەم بابەتە و لێرە دا ناتوانین باس لە جوورەکانی ئەو نیشانانە بکەین ، بەڵام بێ گومان مێژوو رەحمی بۆ کەس نییە و قەزاوەت دەهیلینەوە بۆ ئەو…

ئەگەر بڵێین ، درەوشانەوە و کووژانەوەی ئەستێرەی کۆمار یەکێک لە هەرە رووداوە گرینگەکانی سەدەی نۆزدەیەم و بیستەمی مێژووی کورد بووە کە شوێنەواری راستەوخۆ و نا راستەوخۆی بەربڵاوی لە سەر گۆرانکاییەکانی دوایی، لانیکەم کوردستانەکانی داگیرکراو لە لایەن ئیران و عیراقەوە بە جێ هێشت.

ئەمرۆ ۷٠ ساڵ دوای ئەم ئەزموونە ، زۆر فاکتەری جیاواز و جۆراوجۆری وەک پچرانە یەک لە دوای یەکەکانی ئەزموونە سیاسیەکانی کوردستانی ژێر دەسەڵاتی ئیران لە دوای کۆمار و هەژاری و لاوازی فەرهەنگی و مێژوونووسی لە کوردستان کە تەنانەت مێژووی هاوچەرخیش دەگرێتەوە و هەروەها سیاست زدەیی ئەحزابی کلاسیک و کەمپ نشین زۆربەی رەهەندەکانی ژیان لەم دەڤەرە، کۆماری کوردستانیان وەک دەقێکی مێژوویی لێکردووە ، کە چەندین راڤە و خوێندنەوەی جیا جیا هەڵدەگری.

ئەگونجێ کە ئەم بابەتە بە دڵی زۆر کەس و لایان نەبێت بەڵام تێبینیەکان جیا لە یەکن و خامەی ئەم بابەتە بیرو ڕا و بۆچوونی تاکە کەسیی خوومە و بی گوومان بە مافی خۆمی دەزانم کە زۆر بە شەفافیەت و بە ڕوونی تێبینی و بۆچوونم دەر ببڕم.

هەر وەک لە سەرەوە ئاماژەم پئ دا بۆ خوێندنەوەی هەر یەک لەو بەر بەستانە ، لە پشتی هەر کام لەم خوێندنەوە تایبەتیانەش دا هێزێک یان لایەنێکی سیاسی بەدی دەکرئ. جێی خۆیەتی کە ئاماژە بەم راستییەش بکری کە میراتگری سەرەکی و فەرمی کۆمار ئەمرۆکە ئەوەندە تووشی لاوازی دابران و قەیران هاتووە کە ناتوانی بە تەنها خاوەندارێتی بکا و تەنانەت لە نێو لیستی بە تۆمار و درێژی داواکارەکانی تا رادەیەکی زۆرەوە بخرێتە پەراوێزەوە.

هەڵبەت هاوکات لە گەڵ ئەم رەوتەی باسی لێکرا، لە نێوەراستی نەوەدەکانەوە و هەروەها لەمەولا بە داخەوە مەسەلەی کۆمار و هەژاریی میراتگرانی کۆمار وای کرد کە ئەو کەسانەی تازە هاتوونەتە ناو گۆڕەپان و مەیدانەکەوە زۆر بە سانایی ڕێڕەوی کۆمار بەرەو بازارەکانی بازرگانی بکێشن و خۆیان بە خاوەنی سەرەکیی ئەو سەرمایە نەتەوەییە بزانن کە جێی داخە!

بە داخەوە لە ئەدەبیاتی رۆشنبیری و سیاسیی ئەمڕۆمان دا ، هەژاری و دەسکورتیکی گەورەی دیرۆکی و مێژوویی وەبەر چاو دەکەوئ ،کە ئەو کەلێنە بووەتە هۆکاری گشت رەهەندە پۆزیتیڤ و بە هێزەکانی کۆمار کە بە گشتی شورشی رزگاریخوازی گەلەکەمانی لاواز کردووە.

لە حەقیقەتدا ، ناسینی مێژوو و بەکارهێنانی ، دەتوانێ ئەم مەودا و کەلێنە پر بکاتەوە .

کۆمەڵگایەک کە زانستی قووڵی لە رابردوو و مێژووی خۆی نەبێ، لە ناسینی ئەمرۆ و داهاتووشی دا ، تووشی گرفت دەبێ، کەوا بوو گەڕانەوەی زانستی بۆ مێژوو ،بەتایبەتی کۆماری کوردستان وەک ئەزموونێکی نموونە ، پێوێستییەکی حاشاهەڵنەگرە و پێوەندێکی ئورگانیکیشی هەیە لە گەڵ داخوازییەکانی ئەم بزاڤە کۆمەڵایەتییەی ئیستا بۆ خۆبەرێوەبردنی شارستانیانە و دیموکراتیکی گەلی کورد.

 

سه‌رنج و كۆمێنت

كۆمێنت

بابەتی پێشووهاوپەیمانی سەربەخۆییخوازانی کوردستان: هێرشی ڕژیمی داگیرکەری تورکیە بۆ سەر باشوور و ڕۆژاوای کوردستان مەحکووم دەکەین.
بابەتی دواترگەلی کورد پێویستی بە کۆدەنگی، ئاشتەوایی ناوخۆیی و سازکردنی بەرەیەکی نەتەوەیی هەیە.

4 کۆمێنتەکان

Leave a Reply

تاریخ کوردی و میلادی
نوێترینەکان
لە وڵاتی بریتانیا کۆبوونەوەیەک لە لایەن ڕێکخراوی کورد فۆر لەیبە و کوردیش پڕۆگرێس و بە هاوکاری دەم پارتی بەڕێوە چوو سمینارێک لە ژێرناوی دیاسپۆرای کورد و جوو لە پارلمانی بریتانیا بەڕێوە چوو. پەیامی سەرۆکی بزووتنەوەی سەربەخۆییخوازانی کوردستان بە بۆنەی ساڵڕۆژی دامەزرانی کۆماری کوردستان بەیانیە، بزووتنەوەی سەربەخۆییخوازانی کوردستان: هێرشی مووشەکی بۆ سەر بارەگاکانی پارتی ئازادیی کوردستان مەحکووم و شەرمەزار دەکەین. پشتیوانیکردن لە ڕۆژئاوا ئەرکێکی نەتەوەیی و نیشتمانییە, بەیاننامەی هاوبەشی ٧ حیزبی کوردستانی. لایەنە سەربەخۆییخوازەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان داوای مانگرتنی سەرتاسەریی لە ڕۆژهەڵات دەکەن پرۆفیسۆر دوکتور گوڵمراد مرادی، ڕووناکبیر، نووسەر، وەرگێڕ و لێکۆلەری گەورەی کورد کۆچی دوایی کرد پەیامی ئاشتیاکۆ پوورکەریم سەرۆکی بزووتنەوەی سەربەخۆییخوازانی کوردستان بۆ پێڕەوانی ئایینی یارسان بە بۆنەی جێژنی پیرۆزی قەوەڵتاس بەیاننامەی هاوبەشی پێنج لایەنی سەربەخۆییخوازی ڕۆژهەڵاتی کوردستان لە پێوەندی بە ناڕەزایەتییەکانی خەڵک لە تاران، ئیسفەهان، مەشهەد، شیراز، کرماشان، هەمەدان، ئەهواز و ناوچە و شارەکانی دیکە. ئاشتیاکو پوورکەریم پیرۆزبایی لە بەرهەم ساڵح دەکا بەبۆنەی دەستبەکاربوونی وەک سەرۆکی کۆمیساریای باڵای پەنابەرانی نەتەوە یەکگرتووەکان دۆسۆڵدۆرفی ئاڵمان: سمینارێک لە سەر مافی مرۆڤ و نەتەوە خاک داگیرکراوەکانی ناو ئێران بە بەشداریی مەسعوود پژووهی ئەندامی ڕێبەریی بزووتنەوەی سەربەخۆییخوازانی کوردستان بێرمینگهام: لە لایەن ڕێکخراوی ڕۆشنبیرانی کورد کۆڕێک بۆ ئاشتیاکۆ پوورکەریم سەرۆکی بزووتنەوەی سەربەخۆییخوازانی کوردستان، ڕێکخرا پارلمانی بریتانیا ، کۆبوونەوەیەک بۆ نەتەوەکانی کورد، عەڕەبی ئەحوازی و بەلووچ . پێشانگای کتێب لە پاریس، لە لایەن دامەزراوەی “کل العرب” بە بەشداریی ئاشتیاکۆ پوورکەریم سەرۆکی بزووتنەوەی سەربەخۆییخوازانی کوردستان پەیامی ئاشتیاکۆ پوورکەریم ، سەرۆکی بزووتنەوەی سەربەخۆییخوازانی کوردستان بە بۆنەی جەژنی خاوەنکار